"Przedsiębiorstwo ekonomii społecznej w środowisku lokalnym" Marta Gumkowska, Ryszard Skrzypiec, Tomasz Kasprzak, Marcin Jewdokimow, Anna Biernat, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2008

„Nowa ekonomia społeczna” oraz przedsiębiorstwa ekonomii społecznej (PES) traktowane są jako ważny, innowacyjny sposób wzmacniania spójności społecznej i budowania autonomii jednostek, organizacji społecznych oraz wspólnot lokalnych. W Polsce ich rozwój może mieć szczególne znaczenie co najmniej z trzech powodów. Po pierwsze, ze względu na nierozwiązany problem długotrwałego i dziedziczonego wykluczenia społecznego, z którym publiczne służby socjalne nie bardzo umieją sobie poradzić. Po drugie, w związku ze słabością więzi i współpracy na poziomie społeczności lokalnych, w których cały czas brakuje partnerstwa, zaufania
i powszechnego rozumienia potrzeby zaangażowania na rzecz wspólnego dobra. I po trzecie, dlatego że podmioty, które najczęściej starają się dwóm wyżej wymienionym problemom zaradzić – organizacje sektora pozarządowego – są słabe i charakteryzują się niskim poziomem ekonomicznej niezależności.

Aby jednak rozwój przedsiębiorstw ekonomii społecznej wspierać czy stymulować, konieczne jest lepsze zrozumienie istniejących przeszkód i hamulców, które go obecnie w Polsce utrudniają. Podstawowe znaczenie ma też zrozumienie uwarunkowań, szczególnie na poziomie lokalnym, w jakich PES w Polsce funkcjonują.

Takie założenia przyświecały twórcom projektu „W poszukiwaniu polskiego modelu ekonomii społecznej”, w ramach którego Stowarzyszenie Klon/Jawor podjęło się zdiagnozowania kondycji tworzącej się przedsiębiorczości społecznej i przeglądu jej kontekstowego otoczenia.

Podjęte działania badawcze zorientowane były przede wszystkim na identyfikację barier  orazczynników służących rozwojowi ekonomii społecznej oraz rekonstrukcję dobrych praktyk sprzyjających powstawaniu silnych przedsiębiorstw o dobrych perspektywach na przyszłość. Służyło temu badanie na reprezentatywnej próbie organizacji pozarządowych oraz innych podmiotów ekonomii społecznej, które pozwoliło określić – przy użyciu kryteriów stosowanych przez sieć badawczą EMES – wielkość oraz wewnętrzne zróżnicowanie zbioru potencjalnych przedsiębiorstw społecznych. Kolejnym krokiem było badanie jakościowe wybranych 50 przedsiębiorstw ekonomii społecznej. To właśnie omówieniu jego wyników poświęcona jest niniejsza książka." (Ze wstępu Marty Gumkowskiej)

(Pobierz raport w postaci pliku pdf)


Spis treści

Wstęp (Marta Gumkowska) 7
 

Ryszard Skrzypiec
1. PRZEDSIĘBIORSTWO EKONOMII SPOŁECZNEJ
W ŚRODOWISKU INSTYTUCJONALNYM 15
1.1 Wprowadzenie 15
1.2 Zakres Analizy 21
1.3 Przedsiębiorstwo ekonomii społecznej jako element
środowiska lokalnego 22
1.3.1 Mapa najważniejszych partnerów 25
1.3.2 Analiza otoczenia PES oraz wzajemnych relacji 27
1.3.2.1 Instytucje publiczne 27
1.3.2.2 Społeczność lokalna 28
1.3.2.3 Sektor przedsiębiorstw 33
1.3.2.4 Organizacje pozarządowe i inne PES 36
1.3.2.5 Struktury wsparcia 39
1.3.2..6 Media 41
1.4 Podsumowanie 42
1.5 Rekomendacje 44
1.6 Bibliografia47
 

Tomasz Kasprzak, Marcin Jewdokimow
2. ADMINISTRACJA PUBLICZNA A PRZEDSIĘBIORSTWA
EKONOMII SPOŁECZNEJ 49
2.1 Wstęp 49
2.2 PES czyli co? 51
2.3 Część analityczna 53
2.3.1 Wymiary relacji PES i administracji publicznej 54
2.3.2 Zakres współpracy PES z administracja publiczną 60
2.3.3 Więcej niż zlecenia – pozafinansoweformywspółpracy 62
2.3.4 Ocena współpracy 64
2.3.5 Samorząd – największy sojusznik i największy wróg,
czyli rola administracji publicznej w funkcjonowaniu PES 66
2.3.6 Typ organizacji a charakter relacji z administracją 67
2.4 Wnioski 68
2.4.1 Szanse współpracy 69
2.4.2 Bariery współpracy 70
2.5 Rekomendacje 72
2.6 Bibliografia75
 

Anna Biernat
3. BENEFICJENCI PRZEDSIĘBIORSTW EKONOMII SPOŁECZNEJ 77
3.1 Wstęp 77
3.2 Pytania badawcze, metodologia 84
3.3 Analiza i prezentacja danych 86
3.3.1 Ogólne informacje o beneficjentach86
3.3.2 Rekrutacja beneficjentówprzedsiębiorstw ekonomii społecznej 88
3.3.3 Wędka zamiast ryby 90
3.3.4 Wymiar terapeutyczny pracy w przedsiębiorstwach
ekonomii społecznej 92
3.3.5 Usamodzielnianie się beneficjentów93
3.3.6 Beneficjenciapodejmowaniedecyzjiwprzedsiębiorstwie 97
3.3.7 Wnioski z części analitycznej 102
3.4 Podsumowanie 105
3.5 Bibliografia106