"Współpraca organizacji pozarządowych i administracji publicznej w Polsce 2008 - bilans czterech lat", Jan Herbst, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2008

"Rok 2004 był momentem niezwykle ważnym dla polskiego sektora pozarządowego, z dwóch powodów. W styczniu weszły w życie przepisy Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie regulujące współpracę pomiędzy organizacjami i jednostkami administracji publicznej. W maju, Polska stała się częścią Unii Europejskiej. Oba te wydarzenia pozwalały mieć nadzieję na rychłą zmianę w relacjach pomiędzy organizacjami pozarządowymi i administracją – zmianę, której przedstawiciele sektora oczekiwali od kilkunastu lat i której brak od kilkunastu lat krytykowali. Pierwsze lata po akcesji pozwalały mieć nadzieję, że istotnie zmiana ma miejsce. Prawo nakładało na samorządy nowe obowiązki, operacjonalizując niejako ogólnie sformułowane zobowiązanie do współpracy z organizacjami (zapisane w Ust. o samorządzie terytorialnym). Dyrektywy unijne wymuszały traktowanie organizacji (przynajmniej formalnie) jako partnerów w podejmowaniu decyzji i monitorowaniu realizacji unijnych programów, nie zaś jedynie jako podopiecznych,
petentów czy wykonawców zadań publicznych. Informacje o olbrzymich pieniądzach dostępnych w ramach funduszy strukturalnych – nawet jeśli tylko część z nich miałaby być dostępna dla organizacji – pobudzały wyobraźnię i mobilizowały do działania.

Szybko jednak okazało się, że nie rzeczywistość daleka jest od (dość wybujałych, trzeba przyznać) oczekiwań. Prawo o działalności pożytku publicznego w części dotyczącej współpracy okazało się bodaj najsłabiej oprzyrządowane. Część samorządów po prostu je zignorowała, co było tym łatwiejsze, że nie przewidziano żadnych sankcji za niestosowanie się do nowych przepisów. Sam sektor pozarządowy – wbrew założeniom twórców ustawy, wśród których byli także jego liderzy – okazał się mało aktywny w wymuszaniu ich przestrzegania." (ze wstępu autora)

(Pobierz raport w postaci pliku pdf)
 

Spis treści

Wprowadzenie 7
Zakres analizy i źródła danych 8

1.0. ORGANIZACJE JAKO PARTNER SAMORZĄDU: PIERWSZE SPOJRZENIE 11
1.1. Programy współpracy 13
1.2. Urzędnicy odpowiedzialni za kontakty z organizacjami pozarządowymi 18

2.0. WSPÓŁPRACA FINANSOWA 21

3.0. POZA WSPIERANIEM I POWIERZANIEM
– PRAKTYKI WSPÓŁPRACY POZAFINANSOWEJ 37

4.0. WSPÓŁPRACA OKIEM LIDERÓW 41