przeciwdziałanie ubóstwu
DEFINICJE
1)
Większość definicji ubóstwa określa je jako niezaspokojenie pewnych potrzeb na odpowiednim poziomie. Przy ustalaniu definicji ubóstwa jest jednak wiele kontrowersji, gdyż trudno określić jednoznacznie poziom wystarczających potrzeb. więcej
2)
Definicje ubóstwa przyjęte przez Organizację Narodów Zjednoczonych na Światowym Szczycie w Kopenhadze poświęconym rozwojowi społecznemu w 1995 r. więcej
3)
Kategorie związane z ubóstwem wykorzystywane w badaniach i statystykach: minimum egzystencji, minimum socjalne, ubóstwo relatywne, subiektywna granica ubóstwa. więcej
iii sektor a walka z ubóstwem
1)
DZIAŁANIA ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH W CELU PRZECIWDZIAŁANIA UBOSTWA.
Jak wynika z badania „Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce 2006”, 7% organizacji pozarządowych zajmuje się pomocą osobom skrajnie ubogim. więcej
raporty
1)
OXFAM: W JAKI SPOSÓB MIĘDZYNARODOWE ORGANIZACJE MOGĄ CZYNIĆ MNIEJ SZKODY?
Jak sprawić, aby międzynarodowe NGO-sy nie przyczyniały się swoją działalnością do zmniejszenia efektywności niesionej pomocy krajom potrzebującym? Publikacja charytatywnej organizacji Oxfam “How international NGOs could do less harm and more good” [Jak międzynarodowe NGO-sy mogą czynić mniej szkody, a więcej dobra]. więcej
2)
OXFAM: UCZESTNICTWO LUDNOŚCI BIEDNYCH KRAJÓW W REDUKCJI UBÓSTWA TYLKO ELEMENTEM RETORYKI MIĘDZYNARODOWYCH ORGANIZACJI?
Czy uczestnictwo ludności biednych krajów w redukcji ubóstwa nie jest faktem, a jedynie elementem retoryki międzynarodowych organizacji? Raport organizacji Oxfam "Poverty Reduction Strategy and the rhetoric of participation" [Dokumenty strategiczne redukcji ubóstwa i retoryka uczestnictwa]. więcej
3)
OXFAM: MIĘDZYNARODOWY WOLONTARIAT
Czym wolontariat międzynarodowy różni się od innych form pomocy międzynarodowej i jak zmieniał się w ostatnich latach? M.in. na te pytania odpowiada publikacja organizacji Oxfam dotycząca międzynarodowego wolontariatu „International volunteering for development and sustainability: outdated paternalism or a radical response to globalisation?” [Międzynarodowy wolontariat na rzecz rozwoju i zrównoważonego rozwoju: anachroniczny paternalizm czy radykalna odpowiedź na globalizację]. więcej
4)
OXFAM: PRAWO BIEDNYCH DO BYCIA WYSŁUCHANYM
W wielu krajach odmawia się osobom biednym prawa do wyrażania opinii i poglądów, wyklucza się ich z forów, gdzie podejmowane są decyzje bezpośrednio wpływające na ich sytuację, a także uniemożliwia im rozliczenie decydentów. To blokuje wysiłki na rzecz redukowania biedy. Raport charytatywnej organizacji Oxfam GB „Speaking Out: how the voices of poor people are shaping the future” dotyczy globalnej kampanii dotyczącej „prawa do bycia wysłuchanym”. Raport jest złożony z 12 oddzielnych dokumentów i zbiera różne doświadczenia, przykłady i dobre praktyki. więcej
5)
EUROBAROMETR NA TEMAT UBÓSTWA I WYKLUCZENIA SPOŁECZNEGO 2009
W związku z ustanowieniem roku 2010 Rokiem Walki z Ubóstem i Wykluczeniem Społecznym Komisja Europejska opublikowała badanie Eurobarometru dotyczące biedy i wykluczenia społecznego. 79 mln Europejczyków żyje na granicy (lub poniżej) ubóstwa. więcej
PEŁNE DEFINICJE
Większość definicji ubóstwa wiąże je zniezaspokojeniem pewnych potrzeb na odpowiednim poziomie. Początkowo, w definicjach wiązano ubóstwo jedynie z niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb: jedzenia, mieszkania, ubrania (basic needs approach). Stopniowo definicje zaczęły iść w kierunku braku możliwości wypełnienia funkcji życiowych wynikających zarówno z uwarunkowań społecznych, jak i osobistych niezbędnych do prowadzenia wartościowego życia (capabilities approach). Na przestrzeni lat, przy definiowaniu ubóstwa upowszechniało się coraz szersze traktowanie kwestii potrzeb, które powinny być spełniane. I tak np. Unia Europejska posługuje się obecnie szerszą kategorią niż bieda – wykluczeniem społecznym, które oprócz braku środków pieniężnych, odnosi się do innych ograniczeń, które nie pozwalają jednostkom żyć na poziomie akceptowalnym w danym kraju. Wykluczenie społeczne oznacza niemożność uczestniczenia w istotnych aspektach życia społecznego, politycznego, gospodarczego, kulturalnego (nie ze względu na wybór jednostek, lecz przeszkód, jakie napotykają).
Przy definicjach ubóstwa jest wiele kontrowersji, gdyż trudno określić jednoznacznie poziom wystarczających potrzeb – zależy to od kontekstu społecznego i obecnej sytuacji ekonomicznej kraju (biedny w Europie to nie to samo co biedny w Afryce; biedny w Polsce dzisiaj to nie to samo, co biedny przez II wojną światową).
DEFINICJE ONZ
Definicje ubóstwa przyjęte przez ONZ na Światowym Szczycie w Kopenhadze poświęconym rozwojowi społecznemu w 1995 r.
KATEGORIE ZWIĄZANE Z BIEDĄ WYKORZYSTYWANE W BADANIACH I STATYSTYKACH:
III SEKTOR A WALKA Z UBÓSTWEM - WIĘCEJ
Wspólnota Chleb Życia, organizacja prowadzona przez s. Małgorzatę Chmielewską w 2006 roku dała w swoich domach schronienie 1330 osobom bezdomnym, prowadzi też przedsiębiorstwa społeczne dające zatrudnienie osobom marginalizowanym na rynku pracy (w 2006 roku pracę znalazło tu 26 osób, m.in. w stolarni). Towarzystwo Pomocy im. św. Brata Alberta, które prowadzi 62 schroniska i noclegownie głównie dla bezdomnych, ale także dla osób starszych i chorych oraz 14 jadłodajni. Inne działania podejmowane przez organizacje pozarządowe to redystrybucja żywności i ubrań (np. sieć Banków Żywności czy PCK), dokarmianie dzieci w szkołach (najlepiej chyba rozpoznawalna kampania przeciw biedzie „Pajacyk” prowadzona przez Polską Akcję Humanitarną, w ramach której od kilku lat rokrocznie bezpłatne posiłki w szkołach całego kraju otrzymuje ok. 5 tys. dzieci – w 2006 roku 6,5 tysiąca dzieci), a także programy stypendialne dla uczącej się młodzieży z biednych rodzin (np. Fundacja im. Stefana Batorego, która we współpracy z 38 organizacjami lokalnymi z całej Polski od kilku lat funduje rokrocznie comiesięczne stuzłotowe stypendia dla około 1300 zdolnych uczniów z biednych rodzin czy Fundacja Dzieło Nowego Tysiąclecia, która przyznaje stypendia uzdolnionej młodzieży z biednych terenów wiejskich – obecnie tym programem stypendialnym objętych jest 1750 stypendystów).
RAPORTY - WIĘCEJ
OXFAM: W JAKI SPOSÓB MIĘDZYNARODOWE ORGANIZACJE MOGĄ CZYNIĆ MNIEJ SZKODY?
Autorzy publikacji organizacji Oxfam "How international NGOs could do less harm and more good” [Jak międzynarodowe NGOsy mogą czynić mniej szkody, a więcej dobra] piszą, że działania międzynarodowych organizacji pozarządowych (INGOs) wciąż przyczyniają się do zmniejszenia efektywności niesionej pomocy krajom potrzebującym. W publikacji ustalone zostały przyczyny tego stanu rzeczy, opracowano także sześć konkretnych zaleceń dla międzynarodowych organizacji, które jeśli zostaną przez nie przyjęte, mogą zmniejszyć wyrządzane szkody.
UCZESTNICTWO LUDNOŚCI BIEDNYCH KRAJÓW W REDUKCJI UBÓSTWA TYLKO ELEMENTEM RETORYKI MIĘDZYNARODOWYCH ORGANIZACJI?
Bank Światowy oraz Międzynarodowy Fundusz Walutowy zaproponowały wszystkim ubogim krajom jako warunek ubiegania się o bezwarunkowe zwolnienie z długów, otrzymanie pożyczki lub skorzystanie z innych programów pomocowych przyjęcie zasad zamieszczonych w dokumencie Poverty Reduction Strategy Paper (PRSP) [Dokument strategiczny redukcji ubóstwa]. Dokument promuje zasady uczestnictwa i własności ludności tych krajów.
Autor artykułu dowodzi jednak, że zasady te nie są spełniane w stosunku do ludności biednych krajów, gdyż dokument jest w całości produktem międzynarodowych instytucji. W artykule analizowana jest praca nad przygotowaniem narodowego planu redukcji ubóstwa w Bangladeszu, podczas której nie dążono do realnego osiągnięcia żadnej z powyższych zasad. Były one tylko wymaganymi elementami dokumentacji, tak by kraj mógł nadał otrzymywać pomoc i pożyczki z Banku Światowego i Funduszu Walutowego.
MIĘDZYNARODOWY WOLONTARIAT
PRAWO DO BYCIA WYSŁUCHANYM
Na całym świecie wielu ludziom żyjącym w biedzie odmawia się możliwości wyrażenia swoich opinii i poglądów. Politycy dbają o tych, którzy mają władzę, ale biedni są często wykluczani z forów, gdzie podejmowane są decyzje bezpośrednio wpływające na ich sytuację i nie mogą rozliczać decydentów. Biedni, którzy przecież potrzebują najwięcej wsparcia, są w ten sposób marginalizowani w alokacjach środków finansowych. Blokuje to wysiłki na rzecz zredukowania biedy.
ZOBACZ:
"Speaking Out: How the vocies of poor people are shaping the future", Oxfam GB, 2008
EUROBAROMETR NA TEMAT BIEDY I WYKLUCZENIA SPOŁECZNEGO 2009
W związku z ustanowiniem roku 2010 Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym KOmisja Europejska opublikowała badanie Eurobarometru na temat biedy i wykluczenia społecznego. Czytamy w nim m.in. że 79 milionów Europejczyków czyli 16% mieszkańców Unii Europejskiej żyje na granicy (lub poniżej) ubóstwa (ustalonego jako 60% średnich zarobków krajowych).
Poza tym:
- Jeden na dziesięciu Europejczyków żyje w gospodarstwie, w którym nikt nie pracuje.
- Posiadanie pracy nie daje w Europie gwarancji, że nie doświadczy się biedy – 8% Europejczyków pracuje, a i tak zalicza się do ubogich.
- W większości państw Europy na biedę najbardziej narażone są dzieci (19%), a także osoby starsze (20%).
- Największy odsetek osób ryzykujących popadnięcie w ubóstwo jest na Łotwie (26%), w Rumunii (23%), Bułgarii (21%), Grecji, Hiszpanii i Litwie (po 20%), najmniej w Czechach (9%), Holandii i Słowacji (po 11%), Danii, Węgrzech, Austrii, Słowenii i Szwecji (po 12%).
- Aż 73% Europejczyków jest zdania, że bieda jest szeroko rozpowszechniona w ich kraju, 25% ma przeciwne zdanie (w Polsce 71% w stosunku do 24%).
- 84% Europejczyków uważa, że liczba ludzi ubogich w ciągu ostatnich 3 latach w ich kraju wzrosła.
- 89% Europejczyków uważa, że rząd ich kraju powinien pilnie rozwiązać problem biedy, 74% uznaje, że Unia Europejska gra ważną rolę w walce z ubóstwem.
- Bezrobotni są przez Europejczyków najczęściej uznawani za najbardziej narażonych na popadnięcie w biedę - wskazuje ich 53%; 41% wskazało osoby starsze, 31% osoby z niskimi kwalifikacjami.
ZOBACZ:
„Eurobarometer Survey on Poverty and Social Exclusion 2009”

„W drugiej dekadzie niepodległości (..) państwo wciąż wyznawało XX-wieczną logikę fabrycznej nowoczesności, nastawionej przede wszystkim na efekt ilościowy. Samorządy (..) szybciej uczyły się myślenia ponowoczesnego, gdzie kluczem do sukcesu jest jakość, a jej głównym źródłem kapitały społeczne – spójność, zaufanie, wiedza i kreatywność. Kultura była tego radykalnym przykładem." Jacek Żakowski, Polityka, nr 39, 26.09.2009
„W drugiej dekadzie niepodległości (..) państwo wciąż wyznawało XX-wieczną logikę fabrycznej nowoczesności, nastawionej przede wszystkim na efekt ilościowy. Samorządy (..) szybciej uczyły się myślenia ponowoczesnego, gdzie kluczem do sukcesu jest jakość, a jej głównym źródłem kapitały społeczne – spójność, zaufanie, wiedza i kreatywność. Kultura była tego radykalnym przykładem." Jacek Żakowski, Polityka, nr 39, 26.09.2009