równość płci

Raport organizacji Oxfam GB “Learning for Action on Women’s leadership and Participation”dotyczy uczestnictwa kobiet w gremiach decyzyjnych na szczeblach lokalnych i narodowychw kilku krajach. Więcej

4) 2009 WORLD SURVEY ON THE ROLE OF THE WOMEN IN DEVELOPMENT

Najważniejsza publikacja Division for the Advancement of Women przy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Badania dotyczące roli kobiet w rozwoju są publikowane co 5 lat, wydanie z 2009 r. poświęcone jest kwestiom ekonomicznym: kontroli kobiet nad środkami finansowymi i ich dostępem do środków finansowych, także mikrofinansowania. Więcej

5) RAPORT INSTYTUTU SPRAW PUBLICZNYCH O PARYTETACH I SYSTEMACH KWOTOWYCH

W opracowaniu Instytutu Spraw Publicznych dotyczącym parytetów płci w polityce, Małgorzata Fuszara przekonuje, że niedoreprezentowanie kobiet w polskich gremiach decyzyjnych (w Sejmie kobiety stanowią 20%, w Senacie jedynie 8%) jest efektem decyzji politycznych elit, a nie wyborców. Więcej

LINKI

1) www.rownosc.ngo.pl

Serwis poświęcony kwestii równości w dostępie do praw i wolności obywatelskich bez względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, niepełnosprawność, religię, przekonania i orientację seksualną. Artykuły, dokumenty, opisy ciekawych inicjatyw.

2) www.feminoteka.pl

Feministyczny serwis informacyjny i księgarnia

3) www.neww.org.pl

Strona internetowa Stowarzyszenia Współpracy Kobiet Network of East-West Women;organizacja wspiera ruchy obywatelskie i niezależne organizacje kobiece oraz pomaga kobietom w oddziaływaniu na politykę.
  

4) www.oska.org.pl

Ośrodek Informacji Środowisk Kobiecych OŚKa. Strona internetowa fundacji wspierającej organizacje i inicjatywy kobiece, promującej uczestnictwo kobiet w życiu publicznym i społecznym oraz służącej informacjami dotyczącymi sytuacji kobiet i feminizmu w Polsce i na świecie.
 

5) www.efka.org.pl

Fundacja Kobieca

6) www.federa.org.pl

Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny

7) www.kobieta.gov.pl

Strona Departamentu ds. Kobiet, Rodziny i Przeciwdziałania Dyskryminacji w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej

8) www.monitoring.rownystatus.gov.pl

Strona Monitoringu Równości Płci w Polsce. System stworzony w Departamencie ds. Kobiet, Rodziny i Przeciwdziałania Dyskryminacji w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, opracowany przez zespół statystyków, socjologów, ekonomistów oraz psychologów – pracowników Szkoły Głównej Handlowej i Uniwersytetu Warszawskiego.
 

9) 

Unijne prawodawstwo dotyczące kwestii równości płci (najważniejsze dokumenty, raporty, instytucje; różne wymiary kwestii równości: kwestie ekonomiczne, związane z zatrudnieniem; zabezpieczenia socjalne (związane z urodzeniem i wychowaniem dzieci); walka z przemocą, wykorzystywaniem seksualnym i handlem ludźmi. 

definicja

1)

Gender Mainstreaming – włączanie problematyki płci do głównego nurtu polityki. Jest realizowane poprzez analizę w jaki sposób decyzje podejmowane na gruncie społecznym, ekonomicznym, politycznym wpływają na zaspokajanie potrzeb zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

WAŻNE WSKAŹNIKI - więcej

1)

GLOBAL GENDER GAP INDEX

Global Gender Gap Index - coroczny raport Światowego Forum Ekonomicznego (World Economic Forum) dotyczy nierówności płci w 130 krajach. Indeks określa rozmiary różnic między kobietami a mężczyznami w czterech dziedzinach:
 

1)

RÓWNOŚĆ PŁCI W ORGANIZACJACH SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO 

Z deklaracji Polaków wynika, że co czwarty mężczyzna i co piąta kobieta należy jakiegoś stowarzyszenia. Na podstawie informacji uzyskanych od samych organizacji można stwierdzić, że kobiet zrzeszonych w stowarzyszeniach jest jeszcze mniej – 26,6% wszystkich członków. Warto jednak zaznaczyć, że to, jaki procent członków stanowią kobiety, w dużej mierze zależy od obszaru działalności organizacji. Najmniej kobiet wśród członków jest w stowarzyszeniach, których głównym polem działał jest sport, turystyka, rekreacja i hobby (tylko 14%), a także w tych działających na rzecz ochrony zdrowia (16%). Z drugiej strony w stowarzyszeniach zajmujących się pomocą społeczną kobiety stanowią 67% członków, a 55% w stowarzyszeniach wskazujących jako główny obszar swoich działań prawo i jego ochrona, prawa człowieka, działalność polityczną.
Kobiety stanowią 33% członków zarządów, a więc co trzeci przedstawiciel władz organizacji jest kobietą. Wziąwszy pod uwagę dane o proporcji między płciami wśród członków stowarzyszeń, można uznać, że kobiety są wręcz w zarządach nadreprezentowane. Jednocześnie, jeśli wziąć pod uwagę procent kobiet wśród pracowników NGO, ich udział w zarządach jest wyraźnie zbyt mały - niemal 60% osób zatrudnionych w sektorze pozarządowy, to kobiety (w sektorze państwowym i prywatnym ich zatrudnienie wynosi 46%), co więcej w 30% organizacji zatrudniających płatny personel pracują wyłącznie kobiety (proporcje te nie zmieniają się od 2004 roku).

Źródło:

"Indeks Społeczeństwa Obywatelskiego 2007", pdf, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2008.  

2)

DZIAŁANIA ORGANIZACJI SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO PROMUJĄCE RÓWNOŚC PŁCI 

Na podstawie bazy danych Stowarzyszenia Klon/Jawor liczbę organizacji kobiecych można szacować na ok. 650-700 (z czego co najmniej połowa na pewno prowadzi aktywne działania). Nie są to tylko organizacje kobiece, lecz także te, które prowadzą działalność lub/i projekty na rzecz kobiet, zarówno fundacje i stowarzyszenia, jak i grupy nieformalne oraz ośrodki gender studies, instytucje badawcze, stowarzyszenia kobiet po mastektomii, noclegownie dla kobiet, kobiece kluby sportowe. W bazie Fundacji Ośka stricte feministycznych organizacji jest 33.

Fundacja Ośka prowadzi m.in. projekt „Fundusz dla Kobiet” wspierający nowotworzące się organizacje kobiece, a także działania zapobiegające przemocy i dyskryminacji wśród kobiet, poza tym Ośka ma m.in. największy w kraju zbiór literatury feministycznej, ponad 4,5 tys. egzemplarzy. W końcu 2006 roku Ośka rozpoczęła prowadzenie punktu bezpłatnych porad prawnych dla kobiet. Podejmowane przez organizacje działania promujące równouprawnienie przybierają różną formę - szkolenia, warsztaty, spotkania, publikacje, kampanie społeczne skierowane do szerokiej opinii publicznej, a także działania rzecznicze.

Od 2005 roku działa również Fundacja Feminoteka, której główne zadania to działanie na rzecz likwidacji dyskryminacji ze względu na płeć, wspieranie i upowszechnianie problematyki kobiecej, problematyki gender, feminizmu, przeciwdziałanie przemocy wobec kobiet, przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na płeć, wspieranie udziału kobiet w życiu publicznym i kulturalnym, likwidowanie barier związanych z dostępem do wiedzy na temat nowych technologii.

Programem, który spotkał się z dużym odzewem w mediach jest rozpoczęty w 2004 roku międzynarodowy program „Gender Index”, którego celem jest upowszechnianie nowoczesnych technik zarządzania uwzględniających równe prawa mężczyzn i kobiet. W odpowiedzi na zjawisko dyskryminacji kobiet na rynku pracy uruchomiono program szkoleniowy „Zarządzanie firmą równych szans”, wydano podręcznik dobrych praktyk, w październiku 2006 roku ogłoszono wyniki konkursu na „Firmę równych szans”. W program zaangażowana jest m.in. fundacja Feminoteka oraz Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan. Artykuły na temat programu Gender Index ukazały się w największych dziennikach ogólnopolskich.

W ostatnich latach zaszła zmiana w sposobie mówienia o równości wśród samych organizacji pozarządowych. Równość, mówiąc najkrócej, sprowadzona została do konkretnych aspektów życia codziennego, przede wszystkim rodziny i pracy. Z tą pierwszą kwestią związana jest zmiana zasadnicza: o równości nie mówi się już wyłącznie w kontekście sytuacji kobiet. Do głosu doszły bowiem organizacje zajmujące się wyrównywaniem szans mężczyzn w rodzinie (np. projekt „Być tatą to działanie każdego dnia” Fundacji Komunikacji Społecznej) i właśnie promocja ojcostwa stanowi nowy, ważny wkład organizacji pozarządowych do debaty publicznej. Jest to bowiem kwestia z jednej strony w Polsce do tej pory nie dyskutowana, z drugiej zaś, wprowadzona do debaty właśnie przez organizacje pozarządowe. Równy status kobiet rozpatrywany jest przede wszystkim w kontekście ich pracy, zarówno zawodowej (projekty takie jak „Mama w pracy”), jak i domowej (kampania „Zrobione — zapłacone”). Choć Fundacja NEWW podnosi także kwestię równości w planowaniu finansów publicznych, wydaje się, że szersza debata na ten temat należy jeszcze do przyszłości.

RAPORTY - więcej

1)

RAPORT WEDO: UDZIAŁ KOBIET W POLITYCE

W 2008 r. w narodowych parlamentach na świecie było średnio 18,2% kobiet stwierdza raport organizacji WEDO (Women’s Environment and Development Organisation, www.wedo.org) „Women and Campaign – the High Price of Politics” („Kobiety i kampania – wysoka cena polityki”). Z jednej strony to powód do radości, gdyż jest to najwyższy poziom w historii. Z drugiej strony – w większości krajów świata daleko jeszcze do osiągnięcia pełnej równości. W 2000 r. gdy WEDO rozpoczęła swoją kampanię na rzecz równej reprezentacji kobiet we władzy poziom ten wynosił 12,7%. Jak stwierdza w swoim raporcie WEDO, główną przeszkodą dla kobiet na drodze do większego uczestnictwa w polityce jest brak wystarczających środków materialnych.
 

ZOBACZ:

"Women and Campaign - the High Price of Politics"  

2)

RAPORT UNII EUROPEJSKIEJ O RÓWNOŚCI POMIĘDZY KOBIETAMI A MĘŻCZYZNAMI 2009  

Równość płci jest jednym z priorytetów polityki społecznej Unii Europejskiej. Wysiłki w tym kierunku w ciągu ostatnich lat doprowadziły do poprawy sytuacji, szczególnie w kwestii zatrudnienia kobiet, choć ogólny postęp jest zbyt wolny i daleko jeszcze do osiągnięcia pełnej równość płci w krajach UE. W ciągu ostatnich lat więcej kobiet weszło na rynek pracy, często jednak wykonują prace gorzej płatne i pracują na niższych stanowiskach.

Zatrudnienie kobiet w krajach UE wzrosło z 51,1% w 1997 r. do 58,3% w 2007 (i zbliża się do celu zapisanego w Strategii Lizbońskiej do 2010 r. - 60%). Występują jednak ogromne różnice między poszczególnymi państwami członkowskimi (od 36,9% do 73,2%). Poza tym, poziom zatrudnienia kobiet jest niższy o ponad 12% wśród kobiet, które muszą opiekować się dziećmi. Różnica między poziomem zatrudnienia kobiet i mężczyzn była w 2007 r. na poziomie 14% (spadek o 3% w stosunku do 2000 r.) jednak jest prawie dwa razy wyższa, gdy weźmie się pod uwagę kobiety opiekujące się dziećmi do 12 roku życia. Te dane pokazują jak nierówno są dzielone obowiązki opieki pomiędzy kobietami a mężczyznami, a także, że państwa nie zapewniają rozwiązań, które pozwalałyby kobietom godzić pracę i życie zawodowe.

Nierówne dzielenie obowiązków domowych jest powodem, dla którego tak wiele kobiet pracuje na pół etatu (cztery razy więcej niż mężczyzn). Warto pamiętać, że najwyższy przyrost naturalny w UE mają te państwa, w których jednocześnie jest najwyższy poziom zatrudnienia kobiet i najlepiej funkcjonuje sieć instytucji ułatwiających utrzymania równowagi praca-dom.

Choć jest coraz więcej kobiet na wyższych uczelniach (58,9% dyplomów), to jednak jest ich niewiele na kierunkach inżynierskich (18% absolwentek ) i komputerowych (20%); dominują w biznesie, administracji i prawie (60%). Widoczne jest zjawisko zawodowej i branżowej segregacji i ta tendencja utrzymuje się od kilku lat. Kobiety pracują najczęściej w sfeminizowanych sektorach i zawodach, które są jednocześnie gorzej opłacane. To powoduje różnice w poziomie płac pomiędzy mężczyznami a kobietami. Specyfika pracy kobiet (przerwy na opiekę nad dziećmi, pół etatu, kontrakty czasowe) powoduje, że są one bardziej narażone na zwolnienie w czasach kryzysu. 

Mało jest kobiet na najwyższych stanowiskach w polityce i biznesie w krajach UE (kobiety stanowią zaledwie 3% dyrektorów rad nadzorczych i 10% członków rad nadzorczych). Powoli zwiększa się liczba kobiet w parlamentach w krajach europejskich (z 16% w 1997 r.  do 24% w 2008 r.), choć występują tu spore różnice pomiędzy krajami.

Raport Komisji Europejskiej omawia też inicjatywy legislacyjne Unii Europejskiej na rzecz równości (m.in. przeciwdziałające pokutującym stereotypom, dotyczące godzenia życia zawodowego i rodzinnego czy promowania kobiet na wysokich stanowiskach w biznesie i polityce) oraz wyzwania, jakie stoją przed Wspólnotą.

ZOBACZ:

"Report on equality between women and men 2009", European Commission, luty 2009 

3)

RAPORT ORGANIZACJI OXFAM

ZOBACZ:

4)

2009 WORLD SURVEY ON THE ROLE OF WOMEN IN DEVELOPMENT: ONZ ZALECA ZWIĘKSZENIE ROLI KOBIET W ŚWIATOWEJ GOSPODARCE  

World Survey on the Role of Women in Development – badanie dotyczące roli kobiet w rozwoju – jest najważniejszą publikacją Division for the Advancement of Women przy Organizacji Narodów Zjednoczonych. Raport publikowany jest co 5 lat i za każdym razem koncentruje się na innym aspekcie sytuacji kobiet na świecie. W 1999 r. koncentrował się na globalizacji, płci i pracy, w 2004 r. dotyczył kobiet i migracji, tegoroczne wydanie poświęcone jest kwestiom ekonomicznym: kontroli kobiet nad środkami finansowymi i ich dostępem do środków finansowych, także mikrofinansowania.

Jak stwierdza raport, przemyślenie na nowo strategii wzrostu ekonomicznego, stymulowanie strategii równościowych, zwiększenie władzy kobiet i ich większe ekonomiczne upodmiotowienie (economic empowerment), opracowywanie budżetów biorących pod uwagę płeć – to działania, które dziś, w obliczu kryzysu ekonomicznego stają się koniecznością.

ZOBACZ:

2009 WORLD SURVEY ON THE ROLE OF WOMEN IN DEVELOPMENT  

5)

RAPORT INSTYTUTU SPRAW PUBLICZNYCH O PARYTETACH I SYSTEMACH KWOTOWYCH