EFEKTYWNOŚĆ

Efektywność, z jaką państwo wypełnia swoje funkcje jest jednym z ważnych wymiarów i podstawowych wymogów dobrego rządzenia. Wbadaniach Banku Światowego z 2006 roku dotyczących efektywności państwa Polska otrzymała notę69,2 w stustopniowej skali (wskaźnik opracowano na podstawie wyników kilkunastu projektów badawczych. Efektywność państwa określono m.in. na podstawie odpowiedzi na pytania o jakość usług dostarczanych przez państwo, kompetencje urzędników, jakość biurokracji, niezależność służby cywilnej od nacisków politycznych). Oznacza to, że 69,2% badanych krajów cechuje niższy poziom efektywności państwa, natomiast 30,8% badanych krajów ma wyższy poziom efektywności państwa (Governance Matters 2007, Worldwide Governance Indicators 1998-2006). Z państw Europy Środkowo-Wschodniej lepsze wyniki miały Czechy – 80, Estonia – 85, Słowacja – 78. Natomiast podobne do polskich odnotowano np. na Węgrzech (72) czy we Włoszech (67).

Według danych Diagnozy Społecznej 2007, w roku przeprowadzenia badania aż 62% Polaków, którzy w ostatnich miesiącach załatwiali jakąś sprawę urzędową natknęło się na trudności uniemożliwiające jej szybkie i sprawne przeprowadzenie, a kolejne 16% zadeklarowało, że spotykało się z takimi trudnościami często. Oznacza to, że tylko 1 na 5 osób załatwiających jakieś sprawy w urzędach nie doświadcza przy tym żadnych trudności. Połowa badanych (50%) potwierdziła, że aby załatwić sprawę urzędową zmuszeni byli odwołać się do znajomości lub „innych sposobów”, przy czym 10% stwierdziło, że musieli to robić „często”. Podobnie,48% ankietowanych (wśród tych, którzy w ostatnich miesiącach załatwiali jakąś sprawę w urzędzie) zgodziło się ze stwierdzeniem, że w trakcie załatwiania sprawy, z którą udali się do urzędu czuli upokorzenie i bezsilność (w tym 9% często). Z Diagnozy wynika, że od 2000 roku ta zła ocena polskich urzędów nie ulegała większym zmianom.

Wskaźnikiem efektywności państwa są również opinie obywateli o instytucjach publicznych. Generalnie negatywnie Polacy oceniają funkcjonowanie demokracji w Polsce. Tylko 32% jest z niej zadowolonych, aż 54% niezadowolonych (CBOS, V, 2007). Polacy od dłuższego czasu negatywnie postrzegają prace Sejmu i Senatu. W przeprowadzonym przez CBOS w czerwcu 2007 r. badaniu 68% respondentów źle oceniało działania posłów. Pracę senatorów negatywnie oceniało 49% ankietowanych. Opinie negatywne dwukrotnie przeważały pozytywne. Badani są krytyczni również w ocenie pracy prezydenta (53% w stosunku do 32% ocen pozytywnych).

Są jednak dziedziny, których ocena w ostatnim czasie się poprawia. Jak pokazuje badanie CBOS z X 2006 r. Polacy są dobrego zdania o władzach lokalnych – 61% dobrze ocenia działania władz swojego miasta lub gminy. Po raz pierwszy od 10 lat pozytywne oceny pracy sądów i prokuratury zaczęły przeważać nad negatywnymi. (42% pozytywnych ocen w stosunku do 32% negatywnych w przypadku sądów oraz 43% w stosunku do 27% w przypadku prokuratury) (CBOS, V, 2007). Z roku na rok poprawia sie też poczucie bezpieczeństwa – 87% Polaków twierdzi, że czuje się bezpiecznie w okolicach własnego domu – to najwyższy poziom od 20 lat (dla porównania w 2007 - 80%, w 2006 - 78, w 2005 - 78, w 2004 - 75, w 2003 - 73 (CBOS, III, 2008).

Krytycznie ocenia efektywność państwa raport " Indeks społeczeństwa obywatelskiego 2007" opublikowany przez Stowarzyszenie Klon/Jawor. Wskaźnik ten ma tam wartość 2 (przy skali 0-3) co oznacza: "aparat państwa funkcjonuje, lecz jest postrzegany jako niekompetentny i/lub bierny".

ZOBACZ:

Diagnoza społeczna 2007

Governance Matters 2007, dane Banku Światowego dla Polski

Pobierz raport "Indeks Społeczeństwa Obywatelskiego 2007", pdf, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2008

"Czy na codzień czujemy się bezpiecznie", "Opinie o działalności instytucji publicznych", CBOS, raporty z maja 2007