Komentarz
Biznes społecznie odpowiedzialny w czasach kryzysu
Większość przedsiębiorców uważa, że obecny kryzys ekonomiczny osłabi biznes społecznie odpowiedzialny. Konsumenci oczekują, że w trudnych ekonomicznie czasach firmy społecznie zaangażowane będą przede wszystkim szanowały prawa pracownicze.
 
Jak wynika z najnowszych badań Business Centre Club, 51% przedsiębiorców zrzeszonych w tej organizacji jest zdania, że biznes odpowiedzialny (CSR) zostanie osłabiony podczas kryzysu. Tylko 14,5% uważa, że kryzys wzmocni CSR, 20% jest zdania, że go zmieni.
Wyniki badań BCC, Akademii Rozwoju Filantropii i Forum Związków Zawodowych pokazują, że konsumenci w czasach kryzysu za postawę społecznie odpowiedzialną uznają w pierwszym rzędzie poszanowanie praw pracowniczych przez firmy (uważa tak 80% respondentów). 69% chciałoby, by firmy stosowały motywacyjny system wynagrodzeń, połowa - aby inwestowały w kursy i szkolenia dla pracowników, 39% - by miały program ochrony zdrowia. 
  
Źródło: „Firma dobrze widziana’, dodatek do Newsweeka, luty 2009 (11/09)
Społeczna ODPOWIEDZIALNość BIZNESu

Dobrowolna strategia uwzględniająca społeczne, etyczne i ekologiczne aspekty w działalności gospodarczej oraz w kontaktach z interesariuszami (m.in. z pracownikami, z klientami, akcjonariuszami, dostawcami, społecznością lokalną). To wkład biznesu w realizację polityki zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz taki sposób prowadzenia firmy, w którym celem priorytetowym jest osiągnięcie równowagi między jej efektywnością i dochodowością a interesem społecznym (def. Forum Odpowiedzialnego Biznesu).

Zarówno otoczenie biznesowe jak i społeczeństwo w Polsce uważają, że najważniejszą odpowiedzialnością biznesu jest przede wszystkim tworzenie miejsc pracy, terminowe płacenie wynagrodzeń oraz podatków. Tak więc oczekiwania społeczne w stosunku do biznesu koncentrują się głównie wokół rozwiązywania problemu bezrobocia. Wciąż negatywny wizerunek biznesu wpływa na brak atmosfery zaufania, która jest niezbędnym i podstawowym elementem budowania dialogu społecznego i współpracy. Przedstawiciele społeczności lokalnych, którzy zaangażowani są we współpracę z biznesem, częściej dostrzegają jego wartość dla ogólnego rozwoju społecznego. Główną siłą napędową dla CSR są oczekiwania korporacji globalnych, partnerów handlowych i organizacji branżowych w państwach członkowskich UE w stosunku do polskiego sektora przedsiębiorstw w związku z jego rosnącym uczestnictwem w rynku europejskim.

Jak wynika z badania przeprowadzonego w 2007 roku przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu dla UNDP firmy w Polsce nie stosują na ogół narzędzi i procedur zarządzania całością strategii społecznej odpowiedzialności. Pomimo braku znajomości i zrozumienia teorii CSR przez większość polskich firm, część z nich stosuje niektóre jej zasady w praktyce. Korporacje globalne posiadają wiedzę na ten temat, jednak w większości jej nie wykorzystują. Jest to związane z brakiem presji i oczekiwań społecznych w stosunku do firm, które są raczej nakierowane na tworzenie miejsc pracy dzięki swej działalności biznesowej. W Polsce w coraz większym stopniu rośnie świadomość faktu, że firmy muszą odgrywać aktywną i pozytywną rolę w społeczeństwie. Muszą więc koncentrować się nie tylko na cenach oraz jakości swoich produktów i usług, ale także na skutkach społecznych i ekologicznych swojej działalności.

Inicjatywy z zakresu społecznej odpowiedzialności w firmach działających w Polsce są najczęściej związane ze wzmacnianiem wizerunku tych firm. Zasady CSR są zwykle wpisane w strategie globalne korporacji ponadnarodowych, dlatego w ich polskich filiach regułą jest stosowanie się do ogólnych, globalnych zasad w tym zakresie. Menedżerowie tych firm są zaznajomieni z tematyką CSR dzięki wiedzy z zagranicy, jednak nie czują jeszcze dobrze wartości, jakie może przynieść jej stosowanie na rynku lokalnym, dlatego rzadko spotyka się strategiczne działania w tym kierunku. CSR jest także często wiązany z etyką i może być traktowany jako pewnego rodzaju element ocieplający i cywilizujący relacje biznesu z otoczeniem społecznym.

Z kolei w firmach z polskim lokalnym kapitałem, CSR utożsamiany jest zwykle z działaniami na rzecz społeczności lokalnej, które mają powodować pozytywne postrzeganie firmy. Jeśli chodzi o polskie spółki będące własnością skarbu państwa, wartości związane ze społeczną odpowiedzialnością mają najczęściej budować wiarygodność i transparentność, podkreślać, że firma jest dla otoczenia wartością. Wiele firm stosuje zasady CSR bez świadomości, że to czyni, co spowodowane jest nikłą wiedzą o tym systemie zarządzania i jego narzędziach. CSR jest wykorzystywany najczęściej do budowania relacji z wybranymi grupami interesariuszy z najbliższego otoczenia firmy. Motywacją polskich firm do stosowania poszczególnych zasad odpowiedzialnego biznesu jest możliwość poprawy warunków życia mieszkańcom społeczności lokalnych, w których funkcjonują. Polskie firmy skoncentrowane są wokół działań prospołecznych, ale raczej o charakterze jednorazowej filantropii, chcąc pokazać, że firma pełni rolę dobroczyńcy.

Bez względu na rodzaj, czy sektor, większość firm często dostrzega w CSR możliwość zwiększania bezpieczeństwa we współpracy z partnerami biznesowymi, a także podnoszenia standardów zarządzania. Zarządy części firm nie dostrzegają potrzeby angażowania się w społeczną odpowiedzialność, ale dają przyzwolenie na realizowanie poszczególnych działań, mających na celu poprawę wizerunku. Jest to najprawdopodobniej związane z brakiem wiedzy u menedżerów na temat korzyści wynikających z powiązania CSR z wieloma departamentami firmy. Działania z zakresu społecznej odpowiedzialności wciąż realizowane i koordynowane są przez jeden departament - Public Relations. Większa świadomość wśród wszystkich interesariuszy, a przede wszystkim konsumentów, mogłaby wpłynąć na zmianę tej sytuacji. Niemal wszystkie badane firmy dostrzegają wagę otoczenia, w którym się znajdują, ale nie widzą w nim wartości dla swojego funkcjonowania, która mogłaby płynąć na przykład z dialogu. Interesariusze są nie do końca zidentyfikowani. Polscy przedsiębiorcy wyczuwają istotność sieci powiązań i wagę ogólnego klimatu społecznego dla funkcjonowania i rozwoju biznesu, choć nie zawsze z tej wiedzy korzystają, aby usprawniać i rozwijać swoje firmy w stronę zrównoważonego rozwoju (sustainable development). (Iwona Kuraszko, FOB)


 

ZOBACZ:

"Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce. Wstępna analiza”, 2007 - raport z badania Forum Odpowiedzialnego Biznesu dla UNDP i KE

"To PRowcy napędzają CSR", 2007 - wyniki badaniarealizowane przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu i Polskie Stowarzyszenie Public Relations.

Corporate Citizenship and Philantropy, raport dziennika Financial Times, 2007 ("NGO evolution: Charities look to businesses", Sarah Murray oraz "A model still striving to prove itself", Andrew Jack).


 

"CSR – terra incognita wśród polskich studentów kierunków ekonomicznych?", 2006, badanie przeprowadzone przez Studenckie Koło Naukowe Zrównoważonego Rozwoju „oikos” ze Szkoły Głównej Handlowej we współpracy z Ligą Odpowiedzialnego Biznesu

"Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie", 2005, Sopocka Pracownia Badań Społecznych, raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
 

"Menedżerowie 500 i odpowiedzialny biznes- wiedza, postawy, praktyka", 2003 - Raport jest wspólnym przedsięwzięciem Forum Odpowiedzialnego Biznesu i Akademii Rozwoju Filantropii w PolsceBadanie zostało przeprowadzone na grupie menedżerów 170 spośród 500 największych firm w Polsce