Komentarz

Filantropia przedsiębiorców

 

Z dotacji od firm i instytucji korzystało 34,5% organizacji (wg raportu Podstawowe fakty o organizacjach pozarządowych 2006, Stowarzyszenie Klon/Jawor). Dotacje od firm i instytucji stanowiły w 2005 roku 4,8% całości przychodów sektora pozarządowego (dla porównania, taki sam był udział środków pochodzących od osób prywatnych, a źródła rządowe, stanowiły 22% całości przychodów sektora). W przypadku 2/3 organizacji, które dostały wsparcie od firm i instytucji wartość uzyskanych kwot nie przekraczała 10 tys. zł.


Na podstawie badań Forum Odpowiedzialnego Biznesu z 2003 roku można stwierdzić, że 75,3% największych przedsiębiorstw angażuje się społecznie poprzez udzielanie wsparcia finansowego, które wynosi średnio ok. 1,2% ich rocznego przychodu (jednocześnie dla ponad połowy firm było to mniej niż 1%).
Wymierne rezultaty przynoszą też akcje społeczne promujące społeczną odpowiedzialność biznesu, organizowane przez środowisko przedsiębiorców. Jak wynika z szacunków Business Centre Club, w ramach organizowanej przez nich akcji społecznej „Podziel się sukcesem” od 2004 roku przedsiębiorcy zrzeszeni w BCC przekazali na pomoc społeczną (przede wszystkim za pośrednictwem organizacji pozarządowych) ok. 38 mln zł.

Informacje dotyczące wysokości wsparcia od przedsiębiorstw prywatnych powinny być publicznie dostępne. Niestety większość organizacji pozarządowych nie raportuje tego rodzaju danych. Z drugiej strony biznes również nie raportuje tego rodzaju informacji, często spotyka się nieprecyzyjność tego rodzaju informacji.
 


SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU - ŚWIADOMOŚĆ I DZIAŁANIA


Badania Instytutu Spraw Publicznych pokazują, że zarówno otoczenie biznesowe jak i społeczeństwo w Polsce uważają tworzenie miejsc pracy, terminowe płacenie wynagrodzeń oraz podatków za najważniejszą odpowiedzialność biznesu. Przedstawiciele społeczności lokalnych, którzy zaangażowani są we współpracę z biznesem, dostrzegają też jego wartość dla ogólnego rozwoju społecznego. Z tego powodu główną siłą napędową dla rozwoju społecznej odpowiedzialności biznesu w polskim sektorze przedsiębiorstw nie jest presja czy oczekiwania społeczne, ale standardy korporacji globalnych, partnerów handlowych i organizacji branżowych z państwach członkowskich UE.

Inicjatywy z zakresu społecznej odpowiedzialności w firmach działających w Polsce są najczęściej związane ze wzmacnianiem wizerunku tych firm. Zasady społecznej odpowiedzialności biznesu są zwykle wpisane w strategie globalne korporacji ponadnarodowych, dlatego w ich polskich filiach regułą jest stosowanie się do ogólnych, globalnych zasad w tym zakresie. Menedżerowie tych firm są zaznajomieni z tematyką społecznej odpowiedzialności biznesu dzięki wiedzy z zagranicy, jednak nie czują jeszcze dobrze wartości, jakie może przynieść jej stosowanie na rynku lokalnym, dlatego rzadko, bo tylko w przypadku 15% badanych przez FOB i UNDP firm, spotyka się strategiczne działania w tym kierunku.

Z kolei w firmach z polskim lokalnym kapitałem, społeczna odpowiedzialność biznesu utożsamiana jest zwykle z działaniami na rzecz społeczności lokalnej i pracowników, które mają powodować pozytywne postrzeganie firmy. Z badania przeprowadzonego przez Rudzki Inkubator Przedsiębiorczości wynika, że 81% przedsiębiorców małych i średnich firm utożsamia społeczną odpowiedzialność biznesu z działaniami na rzecz pracowników (71%) i społeczeństwa (61%). Polskie firmy skoncentrowane są wokół działań prospołecznych, ale raczej o charakterze jednorazowej filantropii, chcąc pokazać, że firma pełni rolę dobroczyńcy (Źródło: badanie UNDP przeprowadzone przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu, czerwiec 2007 - Accelerating CSR Practices in the new EU member states and candidate countries, ”Baseline study on CSR in Poland”, Raport i badanie przygotowane dla United Nations Development Programme na próbie 40 firm, 04.2007, Polska/Wielka Brytania).


 

ORGANIZACJE A BIZNES - WZAJEMNE RELACJE


Wpływ prywatnych firm i środowiska biznesu na rozwój społeczeństwa obywatelskiego oceniali paneliści badania „Kondycji społeczeństwa obywatelskiego 2007” – 53% uznało, że jest on z reguły pozytywny i stymulujący, 31% oceniło, że jest on neutralny, zaś 9,6% postrzega wpływ biznesu jako raczej negatywny i szkodliwy.
Wg badań Forum Odpowiedzialnego Biznesu tylko 30% największych przedsiębiorstw w Polsce realizuje cele społeczne . Pewnym wskaźnikiem nastawienia biznesu do organizacji społeczeństwa obywatelskiego może być częstość kontaktów między tymi sektorami. Z badań „Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce”, 2006, wynika, że co trzecia organizacja deklaruje utrzymywanie regularnych kontaktów ze środowiskiem biznesu, z tego 22% kontaktuje się „od czasu do czasu”, a 11% często. 11% uważa biznes za najważniejszego partnera z punktu widzenia osiągania celów statutowych (o 8 punktów procentowych mniej niż w 2004 roku). 40% nie utrzymuje żadnych kontaktów z biznesem (w roku 2004 - 30%). Bardziej systematyczne i pogłębione relacje z biznesem mają organizacje przedsiębiorców i organizacje pracodawców, co - biorąc pod uwagę okołobiznesowy charakter ich działalności - jest oczywistą prawidłowością. Nie znaczy to jednak, że współpraca przebiega wyłącznie pomyślnie.

W związku z tym, że poziom zaufania, dialogu i współpracy międzysektorowej w Polsce nie jest wysoki, pewne stereotypy dotyczące wzajemnego postrzegania biznesu i organizacji społeczeństwa obywatelskiego mogą się nadal utwierdzać. Organizacje pozarządowe z reguły nie są nastawione na mierzenie efektów swojej działalności (mierzenie wpływu społecznego), często brak im ustruktualizowania, postrzegane są więc przez biznes jako nieefektywne i rozrzutne. Z kolei wyniki badań na temat ogólnego wizerunku biznesu w Polsce (Centrum Etyki Biznesu, Bolesław Rok) pokazują, że biznes wciąż nie jest najlepiej postrzegany przez społeczeństwo, co niestety nie poprawia tej relacji. Organizacje pozarządowe widzą w nim na ogół jedynie źródło finansowania a nie partnera, któremu przedstawia się konkretne korzyści i angażuje w konkretne przedsięwzięcia. Traktowanie biznesu jedynie jako źródła finansowego utwierdza z kolei jego przedstawicieli w przekonaniu, że to oni cywilizują tę współpracę i towarzyszące jej relacje. Na szczęście sytuacja ta powoli ulega zmianie. Poprzez realizowanie projektów dla Unii Europejskiej organizacje pozarządowe stopniowo uczą się efektywności i tzw. języka korzyści biznesowych. Pozytywnym przykładem wzajemnego partnerstwa może być współpraca organizacji Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji z firmą Philips Morris.
 

 

KOMUNIKACJA POLSKICH FIRM NA TEMAT SPOŁECZNEGO ZAANGAŻOWANIA - POPRAWA CHOĆ NADAL SŁABO

 

Przeprowadzone w 2008 r.  badanie stron internetowych pięciuset największych firm w Polsce pod kątem komunikacji na temat ich zaangażowania społecznego pokazuje, że badane firmy poprawiły swoją komunikację w tym obszarze w porównaniu z rokiem 2007 r.  
 
Celem badania była weryfikacja informacji dotyczących społecznego zaangażowania firm znajdujących się na stronach internetowych firm. Jakość komunikowania oceniono w pięciu obszarach (czy wrażliwość społeczna firmy jest wpisana w kluczowe dokumenty znajdujące się na stronie; czy firma posiada strategię społecznego zaangażowania; czy bada efekty swoich działań i sporządza sprawozdania merytoryczne; czy przejrzyście informuje o zasadach współpracy z partnerami społecznymi; czy na jej stronie wyodrębniona jest sekcja poświęcona działaniom społecznym) i na czterech poziomach (wysoki, niski, średni, zerowy).
 
Utworzony do badania indeks BI-NGO ma ograniczoną górną granicę. Gdyby wszystkie badane firmy uzyskały we wszystkich obszarach maksymalną wartość 3 punktów indeks osiągnął by 7500 punktów. W ostatnim badaniu indeks wyniósł 1762 punkty czyli 23,49% swojej maksymalnej wartości. Nie jest więc to wynik imponujący, choć trzeba podkreślić, że w stosunku do roku ubiegłego wartość indeksu zwiększyła się o blisko 29% i podskoczyła z 1368 punktów. W roku ubiegłym indeks osiągnął 18,24% punktów możliwych do uzyskania.

RAPORTY

Małgorzata Greszta, Maciej Kozakiewicz „Indeks BI-NGO 2008. Komunikacja społecznego zaangażowania firm poprzez internet”, Instytut Partnerstwa Biznesu i Organizacji Pozarządowych BI-NGO, Łódź 2007
 
Małgorzata Greszta, Maciej Kozakiewicz „Indeks BI-NGO 2007 Komunikacja społecznego zaangażowania firm poprzez internet”, Instytut Partnerstwa Biznesu i Organizacji Pozarządowych BI-NGO, Łódź 2008
 


ZOBACZ:

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu w civicpedii

"Społeczna odpowiedzialność biznesu w Polsce. Wstępna analiza”, 2007 - raport z badania Forum Odpowiedzialnego Biznesu dla UNDP i KE

"To PRowcy napędzają CSR", 2007 - wyniki badaniarealizowane przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu i Polskie Stowarzyszenie Public Relations.

Corporate Citizenship and Philantropy, raport dziennika Financial Times, 2007 ("NGO evolution: Charities look to businesses", Sarah Murray oraz "A model still striving to prove itself", Andrew Jack).

"CSR – terra incognita wśród polskich studentów kierunków ekonomicznych?", 2006, badanie przeprowadzone przez Studenckie Koło Naukowe Zrównoważonego Rozwoju „oikos” ze Szkoły Głównej Handlowej we współpracy z Ligą Odpowiedzialnego Biznesu

"Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie", 2005, Sopocka Pracownia Badań Społecznych, raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu.
 

"Menedżerowie 500 i odpowiedzialny biznes- wiedza, postawy, praktyka", 2003 - Raport jest wspólnym przedsięwzięciem Forum Odpowiedzialnego Biznesu i Akademii Rozwoju Filantropii w PolsceBadanie zostało przeprowadzone na grupie menedżerów 170 spośród 500 największych firm w Polsce