Członkostwo w organizacjach

Wkrótce nowe dane z badania "Kondycja sektora organizacji pozarządowych 2008"!!!

 

O członkostwie mówimy tylko w przypadku stowarzyszeń - posiadanie co najmniej 15 członków stanowi formalny warunek ich powołania. Warto przyjrzeć się zróżnicowaniu stowarzyszeń ze względu na liczbę członków. Porównanie danych z badania zrealizowanego w 2006 roku, z tymi z roku 2004 świadczą o zmniejszeniu bazy członkowskiej polskich stowarzyszeń w ciągu ostatnich 2 lat.

• Połowa stowarzyszeń w 2006 roku miała nie więcej niż 36 członków (o 10 mniej niż w 2002 roku, a o 6 mniej niż w roku 2004).
• Co czwarte stowarzyszenie zrzesza więcej niż 70 osób (w 2004 roku co czwarta organizacja miała więcej niż 90, a w 2002 więcej niż 100 członków).

 

Deklaracje organizacji o spadku liczby członków wydają się sprzeczne z wynikami badania Omnibus zrealizowanego w 2005 roku na reprezentatywnej próbie Polaków.Wynika bowiem z niego, że przynależność do organizacji pozarządowych, ruchów społecznych i religijnych deklaruje 22,8% dorosłych obywateli, co oznacza wzrost o 5 punktów procentowych w stosunku do roku 2003. Przyczyną tej różnicy jest różny zakres tych dwóch badań. W badaniu populacyjnym Polacy byli pytani o przynależność do rożnego rodzaju organizacji społecznych, także tych niezaliczanych zazwyczaj do wąsko rozumianego trzeciego sektora. I to właśnie w tych organizacjach rośnie członkostwo - w organizacjach i ruchach religijnych, wspólnotach parafialnych czy misjach; w Ochotniczych Strażach Pożarnych, GOPR, WOPR; w organizacjach wspólnot lokalnych takich jak komitety osiedlowe, komitety budowy drogi, wspólnoty mieszkaniowe, rady mieszkańców itp. łączną liczbę członków organizacji w Polsce w 2006 roku można szacować na ok. 7-7,5 mln.

AKTYWNOŚĆ CZŁONKÓW ORGANIZACJI

Fakt posiadania zarejestrowanych członków niekoniecznie oznacza ich zaangażowanie w działania organizacji - przynależność do niektórych organizacji, zwłaszcza dużych, jest dla części członków formalnością i o fakcie przynależności często zapominają, co skutkuje ich zupełną biernością i zaniedbywaniem nawet tak podstawowych obowiązków członkowskich jak płacenie składek. Warto więc przeanalizować deklarowany przez organizacje poziom aktywności ich członków.

Co prawda w porównaniu z 2004 rokiem zmniejszyła się liczba członków, ale za to zdecydowanie wzrosła ich aktywność – tak jakby w organizacjach nastąpiła swoista „weryfikacja” członków pod kątem ich faktycznego zaangażowania.52% wszystkich członków stowarzyszeń w Polsce aktywnie włącza się w życie organizacji, poświęca jej swój czas i uczestniczy w jej pracach. całkowicie biernych (niepłacących składek, niepojawiających się na walnych zebraniach i nieutrzymujących kontaktu z organizacją) – w 2006 roku stanowią oni 29% wszystkich członków (w 2004 roku 30%). 19% ogranicza się do płacenia składek (zgodnie z deklaracjami organizacji ok. 60% członków płaci składki) i uczestnictwa w walnych zebraniach członków.

SPOŁECZNA PRACA CZŁONKÓW I PRZEDSTAWICIELI WŁADZ ORGANIZACJI

Brak płatnego personelu organizacje rekompensują społecznym zaangażowaniem członków lub przedstawicieli swoich władz, a także tzw. wolontariuszy „zewnętrznych” – niebędących członkami organizacji (o nich będzie mowa osobno). Często zaangażowanie to przybiera formę regularnej, nieodpłatnej pracy na rzecz organizacji. Ma ono ogromne znaczenie nie tylko dla poszczególnych organizacji, ale także z punktu widzenia ogólnej oceny potencjału sektora pozarządowego. Zwykle nie uwzględnia się go w opracowaniach dotyczących „zasobów ludzkich” organizacji. Jeśli jednak spróbować uchwycić jego skalę, okazuje się, że 2 na 3 polskie organizacje opierają się w swoich działaniach na regularnej, społecznej pracy co najmniej 6 osób reprezentujących jej władze lub będących jej członkami. W skali całego sektora oznacza to ok. 1 mln „społecznych pracowników” organizacji. Dodatkowo co trzecia organizacja może liczyć na pomoc wolontariuszy, którzy regularnie pracują na jej rzecz nie będąc jednocześnie członkami organizacji ani nie zasiadając w jej władzach.

TABELA 1. SPOŁECZNA PRACA CZŁONKÓW I PRZEDSTAWICIELI WŁADZ 2006
Ilu członków lub przedstawicieli władz organizacji regularnie pracuje na jej rzecz bez wynagrodzenia?	Procent organizacji
Brak	2,3%
1-5 członków lub przedstawicieli władz organizacji	38,0%
6-10 członków lub przedstawicieli władz organizacji	24,3%
11-20 członków lub przedstawicieli władz organizacji	17,9%
powyżej 20 członków lub przedstawicieli władz organizacji	17,5%
Ogółem	100,0%

ZOBACZ:

Raport " Podstawowe fakty o organizacjach pozarządowych 2006", Stowarzyszenie Klon/Jawor 2006 (pdf)

Raport " Wolontariat, filantropia i 1% podatku 2006", Stowarzyszenie Klon/Jawor 2006 (pdf)