Bilans czterech lat współpracy
organizacji pozarządowych i administracji państwowej
Publikacja Jana Herbsta powstała na podstawie "Barometru współpracy", badania prowadzonego przez Stowarzyszenie Klon/Jawor od 2002 roku. W ramach badania zbierane są dane na temat finansowej i pozafinansowej współpracy gmin i powiatów z trzecim sektorem.
"Prawo o działalności pożytku publicznego w części dotyczącej współpracy okazało się bodaj najsłabiej oprzyrządowane - czytamy we wstępie - Część samorządów po prostu je zignorowała, co było tym łatwiejsze, że nie przewidziano żadnych sankcji za niestosowanie się do nowych przepisów. Sam sektor pozarządowy – wbrew założeniom twórców ustawy, wśród których byli także jego liderzy – okazał się mało aktywny w wymuszaniu ich przestrzegania."
Społeczeństwo obywatelskie a państwo - najnowsze publikacje
"Nowoczesne państwo, a organizacje
pozarządowe. Trzeci sektor dla zaawansowanych", antologia tekstów,
Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2008
Antologia tekstów poświęconych relacjom trzeciego sektora i
administracji państwowej. Otwierają ją teksty Jane Lewis oraz Marka
Rymszy i Anette Zimmer opisujące obecną pozycję trzeciego sektora w
relacjach z państwem, w szczególności zaś ich miejsce w
podlegającym gwałtownym przemianom systemie państwa
opiekuńczego.
W części drugiej, to generalne pytanie zostaje przeniesione na
grunt różnych modeli narodowych (z intencją wykazania, jak bardzo
różnice między nimi determinują charakter relacji państwo – sektor
non-profit). Podstawowa linia dystynkcji przebiega tu na linii
Europa – Stany Zjednoczone, choć przy bliższym spojrzeniu na
przypadki Niemiec, Szwecji i Wielkiej Brytanii trudno zgodzić się
ze stwierdzeniem, że istotnie możemy tu mówić o jakimś „jednym”
europejskim modelu.
Część trzecia koncentruje się na wybranych aspektach praktycznych -
kontraktowaniu usług publicznych (S.R. Smith i M. Lipsky) oraz
opodatkowaniu organizacji non-profit (w szczególności ulg
podatkowych – E. Brody, J.J. Cordes). Tekst dotyczący
kontraktowania ukazuje rozmaite konsekwencje – także te negatywne -
wynikające dla strony publicznej i dla organizacji (i wreszcie dla
ich klientów) z rozpowszechnienia się instytucji kontraktu. Artykuł
na temat opodatkowania ma w pewnym sensie podobny charakter: jego
autorzy mierzą się z tezą o zbawiennym znaczeniu ulg i rozwiązań
podatkowych dla organizacji non-profit. Ukazują prawdziwy koszt
tych ulg, nie tylko po stronie budżetu państwa. Książkę zamyka
swojego rodzaju spojrzenie w przyszłość - artykuł A. Eversa -
propozycja nowej konceptualizacji trzeciego sektora. Opisano tu
proces hybrydyzacji sektora pozarządowego – przejmowania przez
tworzące go jednostki pewnych cech publicznych dostarczycieli usług
i – z drugiej strony – usługodawców komercyjnych. Także w Polsce,
pewne symptomy tego zjawiska stają się już widoczne. To przyczynek
do pogłębionej refleksji nad przyczynami i konsekwencjami, nad
kosztami i zaletami procesów hybrydyzacji, napięciami, jakie
wytwarzają one w sektorze i dla sektora (włącznie z potrzebą
redefinicji klasycznych paradygmatów opisu społeczeństwa
obywatelskiego).
"Państwo a trzeci sektor. Prawo i instytucje w
działaniu", Marek Rymsza, Grzegorz Makowski,
Magdalena Dudkiewicz (red), ISP, Warszawa 2007
Publikacja omawia zmiany w polityce państwa wobec sektora
obywatelskiego i w prawnych regulacjach działalności organizacji
pozarządowych. Zawiera analizy oraz omówienie wyników badań
empirycznych. Pierwsze z badań dotyczy funkcjonowania uchwalonej w
2003 r. Ustawy o działalności pożytku publicznego i o
wolontariacie. Pokazuje, na ile przepisy prawne zmieniły instytucje
sektora publicznego i organizacje pozarządowe, jakie są pozytywne
rezultaty uchwalenia ustawy, a jakie skutki uboczne wejścia w życie
jej przepisów. Drugie badanie analizuje rolę radnych w systemie
międzysektorowej współpracy i wskazuje na niewykorzystany potencjał
tej grupy decydentów lokalnych.
Tom otwiera nową serię wydawniczą Instytutu Spraw Publicznych:
Biblioteczka Kwartalnika „Trzeci Sektor”. (źródło: strony
ISP)