WOLONTARIAT

DANE

2008 - KRYZYS WOLONTARIATU TRWA

 

2007 - Coraz mniej wolontariuszy

W ostatnim roku tylko 13,2% czyli ok. 3,96 mln dorosłych Polaków poświęciło swój czas na bezpłatną pracę na rzecz innych. To niemal 9 punktów procentowych mniej niż w 2006 roku - wynika z najnowszego badania wolontariatu przeprowadzonego w listopadzie 2007 przez Millward Brown SMG/KRC na zlecenie Stowarzyszenia Klon/Jawor i Centrum Wolontariatu.

Autorki raportu przyczyn słabnącego zaangażowania społecznego Polaków szukają w intensywnych procesach migracyjnych i poprawiającej się sytuacji na rynku pracy. Szczególnie dotyczy to osób młodych, dla których dotychczas wolontariat był sposobem na zdobycie doświadczenia zawodowego, a obecnie ich możliwości w tym zakresie znacznie się zwiększyły.

W raporcie analizowane są motywacje wolontariuszy i darczyńców, ich profil społeczno-demograficzny. Autorki pokazują też szersze tło aktywności Polaków omawiają np. różne formy aktywności obywatelskiej (podpisywanie petycji, udział w manifestacjach), ogólną gotowość do niesienia pomocy innym, kwestię niskiego zaufania społecznego w Polsce na tle Europy, przedstawiają też wizerunek organizacji pozarządowych, które wciąż nie cieszą się zbytnią przychylnością Polaków.

Z raportu wynika też, że systematycznie wzrasta liczba osób, które przekazują 1% swojego podatku Organizacjom Pożytku Publicznego. W 2007 roku było to 6,7% (w 2004 – 0,34%, w 2005 – 2,88%, w 2006 – 4,85) jak pokazują dane Ministerstwa Finansów. Co czwarty Polak planuje przekazać swój 1% OPP, co trzeci jest zdecydowany tego nie robić, a co trzeci jeszcze nie wyrobił sobie w tej sprawie opinii. Mimo, że w ciągu ostatnich 4 lat kwota przekazana ta drogą organizacjom wzrosła dziesięciokrotnie, to w porównaniu do innych krajów, które wprowadziły podobne rozwiązanie, są to wciąż wyniki niezadowalające.
 

ZOBACZ:
"Wolontariat, filantropia i 1% - raport z badań 2007, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2008, plik pdf.

Ile czasu pracują wolontariusze?

Średnio w 2007 roku wolontariusze przepracowali ok. 4 godzin miesięcznie.

Ponad 5 godzin rocznie pracowało społecznie 80% wolontariuszy (w 2006 więcej niż 5 godzin pracy na rzecz organizacji zadeklarowało 75%). 40% poświęciło na pomoc organizacjom więcej niż 15 godzin rocznie, zaś co piąty (18%) ponad 50 godzin.
 

Komu pomagają? Porównanie wyników badań z dwóch ostatnich lat pokazuje również, że w 2007 roku wolontariusze częściej niż w 2006 działali na rzecz więcej niż jednej organizacji. Zadeklarowało to 40% wolontariuszy (niemal 6% Polaków), podczas gry w 2006 roku dwie lub więcej organizacji wsparło tylko 13% wolontariuszy (ok. 3% Polaków).
Wolontariusze najczęściej wspierają swoją pracą:
- organizacje i grupy działające w sferze edukacji i wychowania,
- organizacje i grupy pomagające najuboższym (choć odsetek wolontariuszy deklarujący wsparcie tego typu organizacjom jest mniejszy, niż w 2006 roku),
- organizacje i ruchy religijne, parafialne.
 

Dlaczego to robią? Najczęstszym powodem pracy społecznej są dla wolontariuszy ich moralne, religijne i polityczne przekonania (mówi o nich 60% wolontariuszy). 36% angażuje się w wolontariat licząc na odwzajemnienie pomocy w przyszłości. 33% podjęło pracę społeczną ze względu na zainteresowania i przyjemność z jej wykonywania. Na czwarte miejsce (z siódmego) przesunął się powód pracy społecznej, który świadczy o umacnianiu się wewnętrznych motywacji wolontariuszy – 22% wolontariuszy pomaga, bo daje im to możliwość bycia z ludźmi, nawiązania kontaktów, pozwala pożytecznie wykorzystać czas.
 

Kim są wolontariusze? Najwięcej wolontariuszy jest wśród osób z wyższym wykształceniem (generalnie można zaobserwować zależność – im wyższe wykształcenie, tym większa aktywność). Tak jak w poprzednich latach, w 2007 roku najczęściej w wolontariat angażowały się osoby młode, zwłaszcza te poniżej 18 roku życia (studenci i uczniowie).

Inne badania aktywności obywatelskiej potwierdzają, że w działalność społeczną angażuje się nie więcej niż 15% Polaków:

- według Diagnozy Społecznej 2007 w ostatnim roku 14,1% dorosłych Polaków włączało się w działania na rzecz społeczności lokalnej,

- zaś zgodnie z wynikami międzynarodowego badania European Social Survey 2007 w działalność organizacji społecznych włączało się 13,6% dorosłych obywateli.

Badanie European Social Survey pozwala porównać Polskę z 17 innymi krajami Europy. Pod względem poziomu wolontariatu zajmujemy przedostatnie miejsce, za krajami naszego regionu takimi jak Słowacja (18% wolontariuszy) i Estonia (24% wolontariuszy), a wyprzedzając tylko Bułgarię. Procent wolontariuszy jest w naszym kraju trzy razy mniejszy niż w Hiszpanii i pięć razy mniejszy niż w Norwegii - przodującej pod tym względem w Europie.

Tak więc, niezależnie od tego, czy odnotowany w ostatnim roku spadek aktywności społecznej Polaków potraktujemy jak „poważny kryzys” czy „chwilowe wahnięcie”, to różnica w stosunku do innych krajów europejskich będzie tylko taka, czy jesteśmy na drugim czy trzecim miejscu od końca. Tak czy inaczej, mamy jeszcze sporo do nadgonienia.

ZOBACZ:

"Wolontariat, filantropia i 1% - raport z badań 2007, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2008, plik pdf.

Voluntary Sector Working Papers, Centre for Civic Society, London School of Economics
 

"Wolontariat, filantropia i 1%. Raport z badań 2006", Stowarzyszenie Klon/Jawor, luty 2007

"Diagnoza Społeczna 2007 - warunki i jakość życia Polaków" raport Rady Monitoringu Społecznego, grudzień 2007

"Opinie i Diagnozy nr 3: Społeczeństwo obywatelskie 1998 - 2006", raport CBOS, październik 2006

Linki - wolontariat na świecie