Komentarz

Społeczeństwo obywatelskie


DEFINICJE

1)

I)
"Najprościej mówiąc: społeczeństwo obywatelskie to przestrzeń pomiędzy rodziną, państwem a rynkiem, w której działają oddolne organizacje społeczne. W tej przestrzeni obywatele prowadzą debatę, w efekcie której wypracowywane są rozwiązania społeczne dla dobra wspólnego."
 
II)
„Społeczeństwo obywatelskie jest autonomicznym bytem zdolnym równoważyć władzę państwową, pozwalając jednocześnie społeczeństwu przejawiać swoje interesy i potrzeby, jednoczyć je wobec spraw wspólnej troski oraz wpływać na decyzje publiczne. Po to, by społeczeństwo obywatelskie mogło odgrywać tę rolę, musi posiadać wewnętrzne siły żywotne, własną strukturę, utkaną w sieć wzajemnych – a nie kontrolowanych przez państwo i jego aparat – powiązań między ludźmi i grupami społecznymi".
 
źródło: Witold Osiatyński „Rzeczpospolita obywateli”

  

 

2)

Społeczeństwo obywatelskie to "idea instytucjonalnego i ideologicznego pluralizmu, który zapobiega ustanowieniu monopolu władzy i prawdy i stanowi przeciwwagę tych instytucji centralnych, które – chociaż są konieczne – mogą w innym przypadku zdobyć… monopol".

źródło: Ernest Gellner "Conditions of Liberty. Civil Society and Its Rival" [Społeczeństwo obywatelskie i jego wrogowie] (London 1994)
 
 
 
3)
Społeczeństwo obywatelskie to „ogół niepaństwowych instytucji, organizacji i stowarzyszeń cywilnych działających w sferze publicznej. Są to struktury względnie autonomiczne wobec państwa, powstające oddolnie i charakteryzujące się na ogół dobrowolnym uczestnictwem ich członków.”
 
źródło: Wnuk-Lipiński „Socjologia życia publicznego”, 2005
 
 
4)
"Społeczeństwo obywatelskie to przestrzeń niewymuszonego stowarzyszania się obywateli, z dominującą siecią stosunków społecznych wypełniających tę przestrzeń."
 
źródło: Michael Walzer„Spór o społeczeństwo obywatelskie” w: „Ani książę, ani kupiec: obywatel.” Wybór tekstów i wstęp J. Szacki1997
 
 
5)
"Społeczeństwo obywatelskie to stan, w którym po pierwsze istnieją wolne stowarzyszenia, po drugie, gdy społeczeństwo jako całość może się organizować i koordynować swoje działania przez wolne stowarzyszenia, i po trzecie, gdy stowarzyszenia te mogą oddziaływać na politykę państwa."  
 
źródło: Charles Taylor „Kiedy mówimy społeczeństwo obywatelskie” W: Michalski K. (red.) „Europa i społeczeństwo obywatelskie. Rozmowy w Castel Gandolfo”, 1994,
 
 
6)
Typologia wyodrębniająca nurty społeczeństwa obywatelskiego:
1) nurt socjologiczny, odwołuje się do myśli Alexisa de Tocqueville’a, podkreśla przede wszystkim samoorganizację społeczeństwa, niezależną aktywność obywateli od struktur państwowych;
2) nurt proceduralny: społeczeństwo obywatelskie to respektowanie procedur oraz sposobów publicznego wyrażania własnych przekonań i opinii (czego przykładem są debaty, sposoby osiągania kompromisu i stosowanie mediacji);
3) nurt aksjologiczny, którego przedmiotem zainteresowania są wartości, normy, przekonania i działania symboliczne jak pluralizm, tolerancja, zaufanie, odpowiedzialność, solidarność zbiorowa czy rządy prawa
 
źródło: Magoska „Obywatel w procesie zmian” 2001
 

 

7)
"We wzorcowym społeczeństwie obywatelskim występuje obfitość kapitału społecznego, czyli zaufania, zasad postępowania i woli współpracy. W społeczeństwie obywatelskim ludzie sobie ufają i zrzeszają się w celu realizacji zbiorowych celów. Mogą się różnić poglądami i przekonaniami, ale szanują się nawzajem i są tolerancyjni wobec odmienności. Obywatele uważają innych za równych sobie i wierzą w równość szans, mając przy tym świadomość, że idealna równość wyników jest nieosiągalna. Stosunki między ludźmi są przede wszystkim poziome: każdy człowiek ma taką samą godność, takie same obowiązki, takie same uprawnienia i równość ta jest zapisana w prawie. Jednostki są prawdziwymi obywatelami, to znaczy interesują się sprawami publicznymi i zależy im na pomyślności całej wspólnoty. W swoim postępowaniu do pewnego stopnia kierują się duchem publicznym. Podobnie jak kapitalizm nie jest to utopia, lecz system zgodny z egoistycznymi elementami ludzkiej natury. Ludzie biorą pod uwagę interesy innych między innymi ze względu na wiarę w to, że większość innych obywateli będzie się zachowywała podobnie. Wiara ta nie wynika wyłącznie z zaufania do kultury obywatelskiej, ale także z istnienia silnych i skutecznych instytucji publicznych, które nagradzają postawy obywatelskie i zachęcają do nich".

źródło: Prof. Larry Diamond, politolog, Uniwersytet Stanforda, "Szanse demokracji", Tyg. Europa, luty 2008
 

 
 

DEFINICJI SPOŁECZEŃSTWA OBYWATELSKIEGO JEST DUŻO. BĘDZIEMY JE PUBLIKOWAĆ.
 

 

PRZYŚLIJ NAM DEFINICJĘ, KTÓRĄ ZNASZ (WRAZ ZE ŹRÓDŁEM) UŻYWAJĄC POLA "DODAJ WIADOMOŚĆ"