W Polsce o społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) mówi się od lat. Po ostatnim kryzysie wręcz zapanowała moda na bycie „fair”. Mimo to jedynie 30%, badanych przez TNS OBOP na zlecenie Banku Drugiej Ręki, przedstawicieli dużych firm, spotkało się z tym sformułowaniem. Tylko co dziesiąty wie, co ono oznacza.

Do działań z zakresu CSR w równym stopniu zaliczają oni zarówno swoje obowiązki (przestrzeganie prawa), działania korzystne dla własnej firmy (jak oszczędzanie wody i energii), jak i takie, które są korzystne tylko dla innych (przekazywanie pieniędzy na cele charytatywne).

Kuba Wygnański z Banku Drugiej Ręki mówi: „Jest wiele nieporozumień w zakresie CSR. Wynikają one głównie z tego, że w Polsce nie jest jasne, co to znaczy być w porządku. Czy wystarczy przestrzegać prawa, by czuć się zaangażowanym społecznie?”

Duża część (60%) badanych firm deklaruje jednak zaangażowanie w działania filantropijne. Dla większości (78%) oznacza to przekazywanie pieniędzy, połowa przekazuje produkty, a 18% angażuje się w wolontariat. To dobry wynik na tle całego społeczeństwa (6% Polaków w ciągu ostatniego roku było wolontariuszami - wg badania CBOS z lutego br.) Jednak w przededniu Międzynarodowego Roku Wolontariatu, ten wynik (najniższy w Europe[i]) nie jest zadowalający.

Badacze społeczni wiążą zaangażowanie w wolontariat ze wzrostem zaufania społecznego, większą sprawnością instytucji publicznych i wyższym poziomem organizacyjnym. W wielu korporacjach, zwłaszcza w tych z kapitałem zagranicznym, wolontariat jest częścią polityki kadrowej. W Polsce jednak wciąż pokutuje przekonanie, że aby ktoś zyskał - ktoś musi stracić.

„Daj rzeczom drugie życie”

Przekazywanie przez firmy rzeczy używanych organizacjom pozarządowym to klarowna  sytuacja, w której korzystają obie strony. „Sprzątanie” dotyczy niemałego procenta firm: 53% badanych co najmniej raz w roku pozbywała się używanego sprzętu komputerowego zdatnego jeszcze do użycia, a 36% takich mebli. Na śmietnik trafiło 2% sprzętu i 15% mebli – to niezgodne z prawem [ii]! Najczęściej firmy pozbywają się tego rodzaju rzeczy korzystając z usług firmy recyklingowej - 46% w przypadku komputerów i 24% w przypadku mebli. To działanie ekologiczne, ale nie przyniesie korzyści społecznych. Do organizacji pozarządowych trafiło tylko 15% sprzętu komputerowego i 18% mebli. Tu zostaną spożytkowane w interesie całego społeczeństwa.

Z pewnością na przeszkodzie stanęła wygoda – firmy recyklingowe to znany już adresat. Ale Bank Drugiej Ręki tez już jest znany -  organizacja ta i prowadzony przez nią serwis www.daryrzeczowe.pl po roku kampanii informacyjnej rozpoznaje aż 23 % badanych firm. Nadal jednak konieczna jest informacja i edukacja w tym zakresie. 74% uważa, że potrzebne są organizacje pośredniczące w przekazywaniu darów potrzebującym, a prawie 40% chciałoby z nich korzystać.

Badane firmy nie unikają poczucia odpowiedzialności za innych, jednak opowiadają się za finansową formą wsparcia organizacji pozarządowych. Niemal połowa z badanych przyznaje, że podejmowała już takie działania, a aż 58% deklaruje, że będzie przekazywać 1% podatku CIT na cele pożytku publicznego

______________ 

[i] Wg European Social Survey Polska znajduje się na przedostatnim (przed Bułgarią) miejscu jeśli chodzi o zaangażowanie w pracę wolontariacką. 

[ii] „Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (ZSEE) (z 29 lipca 2005 wraz z późniejszymi zmianami)‏”